ANKARA (İHA-TBMM) - AK Parti ve CHP'nin ittifakıyla 118 maddelik TOBB Yasası Meclis Genel Kurulu'nda hızlı bir şekilde kabul edildi. Yaklaşık 15 yıldır beklenen yasayla TOBB'da yeni bir dönemin başlayacağı bildirildi.
TBMM Genel Kurulu bugün gece geç saatlere kadar TOBB Yasa tasarısını için mesai yaparak, ticaret ve sanayi odaları, ticaret odaları, sanayi odaları, deniz ticaret odaları, ticaret borsaları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin (TOBB) kuruluş ve işleyişine ilişkin esasları yeniden belirleyen kapsamlı bir tasarıyı yasalaştırdı.
TOBB Yasası ile en köklü değişiklik seçim sisteminde yapılırken, TOBB Başkanı, yönetim kurulu üyelerini artık delegeler seçecek. 54 yıllık TOBB Yasası'nın yapılan değişiklik ile getirilen yeni düzenlemeler çerçevesinde, bundan böyle ilçelerde oda ve borsa kuruluşuna izin verilmeyecek, ancak mevcut oda ve borsaların haklarını korunacak. Yasa ile oda ve borsa kurulması için gerekli olan üye sayısı ise 500'den bine çıkarıldı.
Geçici maddeyle yapılan düzenlemeye göre 2004 yılında yapılması gereken oda ve borsaların organ seçimleri 2005 yılı Mart ayı içerisinde yapılacak. Yasa yürürlüğe girdiği tarihten önce oda ve borsa organlarına seçilmiş olan üyelerin görev süreleri 2005 yılı Mart ayında yapılacak oda ve borsa organ seçimlerine kadar, Birlik organlarına seçilen üyelerin görev süreleri ise 2005 yılı Mayıs ayında yapılacak seçimlere kadar devam edecek.
Kabul edilen yasaya göre, birliğin organları, genel kurul, oda ve borsa konseyleri, yönetim kurulu ve yüksek disiplin kurulundan oluşacak. Genel Kurul, oda ve borsa borsa meclislerinin kendi üyeleri arasından 4 yıl için seçecekleri delegelerden oluşacak. Genel kurulda her oda ve borsa en az bir delege ile temsil edilecek. Oda ve borsalardan üye sayısı, 2 binden 5 bine kadar olanlar bir, 5 binden 10 bine kadar olanlar iki, 10 binden 30 bine kadar olanlar üç, 30 binden 50 bine kadar olanlar beş ilave delege seçecekler. Üye sayısı 50 bini aşan oda ve borsalar, buna ek olarak 50 binin üzerindeki her fazla 50 bin üye için ayrıca ilave delege seçecekler.
Birlik Yönetim Kurulu, 4 yıl için seçilen başkan dahil 15 üyeden oluşacak. Genel kurul tarafından delegeler arasından seçilen Birlik Başkanı, aynı zamanda Yönetim Kurulu Başkanı olacak. Yönetim Kurulunun 14 asıl ve aynı sayıda yedek üyesi genel kurulca delegeler arasında seçilecek. Yönetim kurulunda, her oda ve borsa grubunda en az bir temsilci bulunacak. Üst üste Birlik Başkanlığı yapmış olanlar, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemeyecekler.
Genel Kurulda, ilgili delegelerce kendi aralarından 4 yıl için ve her biri 30 üyeden oluşan ticaret ve sanayi konseyi, ticaret odası konseyi, sanayi odası konseyi, deniz ticaret odası konseyi ve borsa konseyi olmak üzere 5 ayrı konsey seçilecek. Ayrıca, her konsey için asıl üye sayısı kadar yedek üye seçilecek. Ancak, konsey üye sayısı, Genel Kurulda temsil edilen ilgili delege sayısını yarısını geçemeyecek.
Oda, borsa, birlik organları ile şubelerin seçimleri, elektronik ortamda Bakanlık ve Birlik bünyesinde düzenlenen ortak veri tabanında birliğe bağlı oda ve borsa meslek
gruplarına göre seçme ve seçilme niteliklerine haiz olan üyeleri gösteren oda, borsa ve birlik veri tabanından alınan güncel üye listeleriyle yargı gözetiminde yapılacak. Birlik oda ve borsa organlarının seçim tarihleri, Bakanlar Kurulu tarafından bir yılı geçmemek üzere ertelenebilecek. Milletvekili, belediye başkanı, belediye meclis üyesi ve il genel meclisi üyesi seçilenler ile siyasi parti organlarında görevli olanlar oda borsa ve birlik organlarındaki görevleri kendiliğinden sona erecek.
ODALARIN KURULMASI
Genel Kurul delegeleri dışındaki Birlik organlarının seçimi, Mayıs ayı içinde yapılacak. Birlik başkanı; Birlik genel kurulunca, delegeler arasından seçilecek. Birlik Genel Kurulunda, Birlik başkanının seçiminin yapıldığı gün içinde ilgili delegelerce kendi aralarından Birlik Yönetim kurulu, oda ve borsa konseylerinin asil ve yedek üyeleri seçilecek. Odalar, illerde Birliğin olumlu görüşü üzerine Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın kararı ile kurulacak. Bir ilde oda kurulabilmesi için ticaret siciline kayıtlı en az bin tacir- sanayici veya deniz ticareti ile uğraşanların birliğe yazılı başvuruda bulunması zorunlu olacak. Müstakil sanayi odası kurulabilmesi için de o ilde faaliyet gösteren sanayicilerin yarısından fazlasının yazılı talebi gerekecek. Yasa coğrafi bölge odaları kurulmasının yolunu da açıyor. Buna göre, coğrafi bölge odaları kurulabilmesi, bölge illerindeki toplam üye sayısının yarısından fazlasının birliğe yazılı müracaatı veya il oda meclislerinin ayrı ayrı üye tam sayısının üçte ikisinin kararıyla ve Birliğin olumlu görüşü üzerine bakanlığın kararıyla gerçekleşebilecek. Kanun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş olan ilçe oda ve borsalar faaliyetlerini sürdürecekler. Yasa ile sanayici tanımı net bir şekilde ortaya konmakta.
Odalara kayıt zorunluluğu getiren yasa ile üye kayıtlarının elektronik ortamda tutulması ve güncelleşmesinin sağlanması olanaklı hale getiriliyor. Yasa üyelerin durumunda meydana gelen değişiklikleri odalara bildirmesini zorunlu tutuyor. Odalara kaydı zorunlu olan gerçek ve tüzel kişilerle bunların şubeleri, kamu kurumu niteliğindeki başka meslek kuruluşlarına, birlik ve teşekküllere üye olmaya ve aidat ödemeye mecbur tutulamayacak. Odalara kayıt zorunluluğu bulunanlar, durumlarında meydana gelen değişikliği, gerçekleşmesinden itibaren bir ay içerisinde kayıtlı oldukları odalara bildirecekler. Ticaret sicilinden resen veya işin bırakılması halinde üyenin talebi üzerine kayıt silinmesine ilişkin ilanlar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ücretsiz yayımlanacak.
Oda ve borsa organları, meslek komiteleri, meclis, yönetim kurulu ve disiplin kurulundan oluşacak. Oda meslek komiteleri meslek gruplarınca 4 yıl için seçilecek 5 veya 7 kişiden, üye sayısı 10 bini aşan odalarda 5,7,9 veya 11 kişiden oluşacak. Oda meclisi, meslek gruplarınca 4 yıl için seçilecek üyelerden oluşacak. Meslek komiteleri, 5 kişiden oluşan gruplarda ikişer, 7 kişiden oluşan gruplarda üçer, 9 kişiden oluşan gruplarda dörder, 11 kişiden oluşan gruplarda beşer meclis üyesi seçilecek.
Tasarıda, oda organlarının seçimiyle ilgili esaslar borsalar için de aynen düzenlendi. Oda meclis başkanları ile yönetim kurulu başkanlarının görev süresi sınırlandırılıyor. Buna göre, üst üste iki dönem meclis başkanlığı ve yönetim kurulu başkanlığı yapmış olanlar, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemeyecek. Oda ve borsaların meclislerinde görev yapanlar, aynı faaliyet için kurulan oda ve borsalardan ancak birinde görev yapabilecek. Ticaret borsalarının kuruluş amacını da tanımlayan yasaya göre ülke, bölge ve uluslararası düzeyde faaliyet gösterecek özel nitelikli borsaların kurulabilecek.
ODA VE BORSALARIN TASFİYESİ
Kanunla belirlenen faaliyetlerin ve kuruluş amaçlarını gerçekleştiremeyeceklerine meclislerinin üçte iki çoğunluğu ile karar veren oda ve borsaların talepleri üzerine Birliğin olumlu görüşü ile Sanayi Bakanlığı tarafından lağvedilebilecekler. Borsalar, Birliğin teklifi üzerine Bakanlık tarafından da lağvedilebilecek. Şubeye dönüşen oda ve borsaların varlıkları bağlandığı oda veya borsaya, kapanan oda ve borsaların varlıkları ise Birliğe intikal edecek.
Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 6 yıl süreyle birliğin yıllık gelirinin yüzde 5'i, bu sürenin dolmasını takip eden 15 yıl süreyle yüzde 2'si Türkiye Odalar ve Borsalar Eğitim ve Kültür Vakfı ile TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi'ne tahsis edilecek.
Yasayla borçlu odalar ve borsalar ile üyelere kolaylık getirildi. Üyelerin oda ve borsalara, oda ve borsalarında Birliğe olan gecikmiş aidat borçlarının tamamını, yasanının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde ödemeleri halinde bu borçlara ait gecikme faizleri silinecek.
Odalar ve borsalar her yıl tahsil ettikleri gelirlerden yüzde 8'ini Birliğe ödeyecekler. Odalar, borsalar, Birlik ve bunların bağlı ve ilgili kuruluşları, Sanayi Bakanlığı'nın denetimine tabi olacak. Öte yandan, ilgili yönetmeliklerde Yasa yürürlüğe girdikten sonra 6 ay içerisinde çıkarılacak.
markasıdır.
Haber Gönder
