Bir yılda sadece Azerbaycan'dan Türkiye'ye kemik iliği nakli için yaklaşık 60 hasta geliyor. Bu ülkelerde kurulan kemik iliği nakil merkezleri Türkiye'den alınan destekle açılırken, merkezlerde görev yapacak olan hekimler de Türkiye'de eğitim alıyor.

Hematoloji Uzmanlık Derneği tarafından Antalya'da düzenlenen Avrasya Kök Hücre ve Aferez Toplantısı'nda Dernek Başkanı Prof. Dr. Süleyman Dinçer, kemik iliği naklinin kişinin kendinden (otolog) ve kardeşinden, akrabalarından ya da akraba dışındaki kişilerden (alojenik) yapılabildiğini söyledi.

Kemik iliği naklinin, lösemi, bağışıklık sisteminin yaptığı bozukluklar, myolama, lenfoma ve bazı kanserlerin tedavisinde kullanıldığını belirten Dinçer, lenfoma, myolama gibi hastalıklarda kişinin kendinden yapılan kemik iliği naklinin uygulandığını, ancak lösemi gibi kemik iliği kanserlerinde kardeşinden ya da kardeş dışında HLA'sı tutan kişilerden yapıldığını ifade etti. Dinçer, ''Otolog uygulamalarda kemik iliği nakli sonrasında hastaların yüzde 40'ı, alojenik uygulamalarda yüzde 60'ı yaşıyor'' diye konuştu.

Dinçer, kök hücre nakli ile kemik iliği naklinin birbirinden farklı olmadığına dikkati çekerek, ''Çünkü, kemik iliği naklinde transfer edilen hücreler, zaten kök hücrelerdir. Son çalışmalar, kemik iliği naklinde yapılanın, kök hücrelerin toplanıp sıkıştırılarak hastaya verildiğini ortaya koydu'' dedi.

Deneysel kök hücre çalışmalarının Türkiye'de kötü durumda olmadığını belirten Dinçer, ''Biz, ortalardayız, ama kötü değiliz'' açıklamasında bulundu.

Kemik iliği nakli ile ile ilgili olarak ''Türk hekimlerinin her türlü bilgi ve tecrübeye sahip olduğunu'' vurgulayan Dinçer, ''Azerbaycan'daki merkezin başında ben bulunuyorum, şimdi Onkoloji hastanesi de kurulacak. Bunların hepsinde Türk hekimler görev yaptı. Sadece Azerbaycan'dan Türkiye'ye yılda ortalama 60 hasta geliyor'' diye konuştu.

-''HEKÄ°MLERÄ°MÄ°ZÄ° DE TÃœRK DOKTORLAR YETÄ°ÅžTÄ°RÄ°YOR''-

Azerbaycan Milli Onkoloji Merkezi Hematoloji Bölüm Başkanı ve Direktör Yardımcısı Doç. Dr. Ogtay Ferrcoz, merkezinden her yıl Türkiye'ye yılda 15 hastanın, ülke genelinde ise yaklaşık 60 hastanın nakil için geldiğini ifade etti. Ferrcoz, Azerbaycan'da kemik iliği naklinin yapılmadığını, nakil için hastaların başka ülkelere gittiğini söyledi.

Ferrcoz, ''kemik nakillerinin Türkiye'de hem kaliteli hem de maliyetinin diğer ülkelere oranla daha uygun olduğunu'' vurgulayarak, ''Türk hekimlerine güveniyoruz, çünkü kardeşiz. Bu konuda hekimlerimizi de Türk doktorlar yetiştiriyor'' dedi.

Ferrcoz, ''Avrupa'da bir hasta için kemik iliği naklinin maliyetinin 100-250 bin dolar arasında olduğunu, bu rakamın Türkiye'de ise 35-150 bin dolar arasında değiştiğini'' söyledi.

Kırgızistan Hematoloji Merkezi Başhekimi Prof. Dr. Abdulhalim Raim Janovich de ülkesinde 3 yıl içinde iki kemik iliği nakli gerçekleştirdiklerini belirterek, nakillerin yapıldığı merkezin Kırgizistan-Türkiye Tranplantasyon Merkezi olarak isimlendirildiğini ifade etti.

Merkezdeki 7'si hekim, 3'ü hemşire olan sağlık personelinin Türkiye'de eğitim aldığını ve nakil yapılırken de Prof. Dr. Dinçer ve ekibinin uygulama sürecinde yanlarında bulunduğunu anlattı.

Türkiye'ye proje teklifinde bulunmak üzere geldiklerini ve tam destek beklediklerini ifade eden Janovich, ''Destek olunması halinde seneye alojenik (başka vericiden kemik iliği nakli) uygulamasına başlayacağız. Şimdilik 5 tane otolog transplantasyon yapabilecek sarf malzemelerin hepsi mevcut. Bunlar için Türkiye'den yardım almayabiliriz'' diye konuştu.

Bunun dışında Janovich, imünotik uyuşmanın belirlenmesi ve genetik incelemelerin yapılabilmesine olanak sağlayan iki özel cihazın temin edilmesi için Türkiye'den destek beklediklerini belirtti.

-''TÃœRK HEKÄ°MLERE GÃœVENÄ°MÄ°Z SONSUZ''-

Özbekistan Hematoloji ve Transfüzyon Derneği Başkanı Prof. Dr. Bachramov Saidjalol Machmudovich ise kemik iliği nakil merkezini ülkelerinde yeni açtıklarını söyledi.

Merkezdeki yaklaşık 100 bin dolar tutarındaki teknik donanımın TİKA tarafından karşılandığını, bundan dolayı Türkiye'ye büyük minnet duyduklarını ifade eden Machmudovich, merkezlerindeki hekimlerin Türkiye'de eğitim aldıklarını belirtti. Henüz, ülkelerinde herhangi bir kemik iliği nakli yapmadıklarını, ancak planlandığını dile getiren Machmudovich, ''Bu yıl, ilk kez kemik iliği nakli yapılacak'' dedi.

Machmudovich, ilk kemik iliği naklinin Türk ve Özbekistanlı hekimler tarafından birlikte yapılacağını anlatarak, nakil için Türkiye'ye 20 yaşında bir hasta gönderileceğini söyledi. Bugüne kadar hastaların başka ülkelere giderek nakil yaptırdığını ifade eden Machmudovich, ''Türkiye ile dostuz, birbirimiz daha iyi biliyoruz. Böylesi bir müdahalede güven esastır. Bizim de Türk hekimlere güvenimiz sonsuz'' diye konuştu.

AA