Türkiye Cumhuriyet kanunlarına göre belediye teşkilatı tüzel kişiliği bulunan bir örgüt olarak kabul edilmektedir. Belediyelerin başında yer alan kişi belediye başkanıdır ve bir kasabanın ya da bir şehrin belediye hükümetinde yer alan en üst düzey yetkilisi olarak görev ve sorumluluklar üstlenir.
Belediyenin idaresinde ve başında belediye tüzel kişiliğini belediye başkanı temsil eder. Görevinin devamı sürecinde siyasi partilerin denetim ve yönetim organlarında hiçbir görev almaz. Ayrıca bir spor kulübünün başkanlığını da üstlenemez.
En ayrıntılı ve net tanım ile belediye başkanı, belediye teşkilatının en üst seviyesinde yer alan amir olarak ifade edilir. Belediye meclisi ve belediye encümenine başkanlık yapan belediye başkanı çeşitli görev ve yetkilere sahiptir. Belediye yönetiminin en üstünde yer alan belediye başkanı çalışma alanları da kanunlar doğrultusunda belirlenmiştir.
Belediye başkanı olmak için çeşitli şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. Bir eğitim ve cinsiyet koşulu bulunmayan belediye başkanlığı konumunun başat gereksinimi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına sahip olmaktır. Mahalli seçimlerde aday olan ve çoğunluğun oyunu alabilen kişiler belediye başkanı olarak görev yapabilmektedirler. Kişilerin belediye başkanı olabilmesi için kanunlar tarafından belirlenmiş olan kurallara uygunluk taşıması gerekir. Örnek olarak:
Belediye başkanları, belediye meclisi ve yönetiminin en üstünde yer alır. Hükumet tarafından verilmiş olan çalışma alanında seçimle bulunduğu yere gelerek işbaşı yapar. Halkın çıkarları için çeşitli politikalar ve projeler üreten ve yürüten belediye başkanı halkı da dinleyerek gereksinimler ve sorunlar doğrultusunda ilerlemekle yükümlüdür. Sorunlara çözüm bulmak ve halkın şikayetlerini dinlemek de belediye başkanlarının çalışma alanı kapsamı içinde yer almaktadır.
Belediye başkanı görevleri kanunlarca belirlenmiştir ve belediye teşkilatının en üstünde bulunan belediye başkanı belediyenin başat temsilcisidir. Encümene ve meclise başkanlık yapma sorumluluğuna sahip olan belediye başkanının sorumlu olduğu görev ve yetkiler şunlardır: