Türkiye siyasetinin en tartışmalı konularından biri CHP'nin 'Mutlak Butlan' davasıydı. 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde yapılan CHP 38. Olağan Kurultayı’nda şaibe olduğu iddiasıyla açılan dava istinaf aşamasına gelmiş ve “mutlak butlan” kararıyla CHP’nin mevcut yönetiminin görevden el çektireceği iddiası tartışma konusu olmuştu.
Siyasetin dikkatle takip ettiği CHP hakkındaki mutlak butlan davasında karar çıktı. Mahkeme, mutlak butlan kararına hükmetti.
CHP'nin istinafa taşınan kurultay davasıyla ilgili mutlak butlan kararı verildi. Ankara BAM 36. Hukuk Dairesi, CHP kurultay davasında Özel ile parti yönetiminin tedbiren görevden uzaklaştırılmalarına, Kılıçdaroğlu ile yönetiminin görevi devralmasına karar verdi.
Ayrıca İstinaf 36. Hukuk Dairesi, CHP’nin 38. Olağan Kurultayı ile 21. Olağanüstü Kurultayı’nın iptali talebiyle açılan davada her iki kurultay hakkında ‘mutlak butlan’ kararı verdi.
Öte yandan CHP'de karara karşı ilk hamle geldi. Mahkeme kararının ardından Özgür Özel yönetimi, tüm vekilleri CHP Genel Merkezine acil olarak çağırdı.
1-Delege iradesinin fesada uğratıldığı kanaatine varıldı. Dosyada yer alan ceza soruşturmaları, iddianameler, tanık beyanları, MASAK raporu, kurum yazışmaları ve fezlekeler birlikte değerlendirilerek bazı delegelerin oy tercihlerinin menfaat ilişkileriyle yönlendirildiği tespit edildi.
2-Para, iş, adaylık ve başka menfaat vaatler belirleyici görüldü. Kurultayda ve İstanbul İl Kongresi’nde bazı delegelere para verildiği, belediyelerde işe yerleştirme vaadinde bulunulduğu, adaylık/siyasi görev taahhüt edildiği, alışveriş kartı gibi menfaatler sağlandığı karar gerekçesine esas alındı.
3-Oyların denetlendiği ve gizli iradenin zedelendiği değerlendirildi.
Bazı delegelerden oy pusulalarının fotoğrafını çekip göndermelerinin istendiği, seçim iradesinin serbestçe oluşmadığı yönünde önemli bir unsur sayıldı.
4-Parti içi demokrasi ve eşitlik ilkelerinin ihlal edildiği kabul edildi. Anayasa’nın 69. maddesi ile Siyasi Partiler Kanunu’nun 4 ve 93. maddeleri uyarınca siyasi partilerin organ seçimlerinin demokrasi esaslarına, tüzüğe ve üyeler arası eşitlik ilkesine uygun olması gerektiği vurgulandı.
5-Kanunun emredici hükümlerine aykırılık bulunduğu sonucuna ulaşıldı. Kararda, kurultay ve kongredeki iddia edilen usulsüzlüklerin sadece basit iptal sebebi değil, kamu düzeni ve emredici hukuk kurallarına aykırılık oluşturduğu belirtilerek kesin hükümsüzlük değerlendirmesi yapıldı.
6-Sonradan yapılan olağanüstü kurultayların sakatlığı gidermediği kabul edildi. 4-5 Kasım 2023 Kurultayı mutlak butlanla sakat sayıldığı için, bu kurultaydan sonra yapılan olağan ve olağanüstü kurultayların da hukuki dayanağının kalmadığı sonucuna varıldı.
7-İlk derece mahkemesinin “dava konusuz kaldı” yaklaşımı isabetli bulunmadı. İstinaf kararına göre sonradan yapılan kurultaylar, önceki kurultaydaki mutlak butlan durumunu ortadan kaldırmadı; bu nedenle hukuki yararın devam ettiği kabul edildi.
8-Önceki yönetime dönüş sonucu bağlandı. Kurultay yapıldığı tarihten itibaren iptal edilince, 4-5 Kasım 2023 öncesi duruma dönülmesine; Kemal Kılıçdaroğlu ve o dönemki parti organlarının göreve devam etmesine karar verildi.
“Mutlak butlan”, hukuken bir işlemin baştan itibaren geçersiz sayılması anlamına geliyor. CHP kurultayı bağlamında bu iddia, 38. Olağan Kurultay’ın yok hükmünde sayılması ve kurultay sonucunda oluşan yönetimin hukuki meşruiyetinin tartışmaya açılması anlamına gelebilir. Bu nedenle olası bir karar yalnızca teknik bir hukuk başlığı olarak değil, CHP’nin mevcut yönetimi, önceki yönetim, parti içi dengeler ve muhalefet siyaseti açısından da kritik görülüyor.