TRABZON (İHA) - Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Orman Fakültesi Yaban Hayatı Uzmanı Doç. Dr. Şağdan Başkaya, kuşların göç yolu üzerinde bulunan bütün ülkelerin kuş gribi riski altında olduğunu söyledi.
Konuyla ilgili olarak İHA muhabirine açıklamalarda bulunan Doç. Dr. Şağdan Başkaya, özellikle avcılara yaban kazları ve yaban ördeklerinde sıkça görüldüğü tespit edilen kuş gribini, "Bize bir şey olmaz" diyerek Çernobil olayında hemen her kesimin yaptığı gibi hafife almamaları önerisinde bulundu. Asya, Avrupa ve Afrika kıtaları arasında köprü vazifesi gören Türkiye'nin göçmen kuşlar için çok önemli bir ülke durumunda olduğunu kaydeden Doç. Dr. Başkaya, "Göç yolları üzerinde bulunan ülkemiz, bu hastalık için en riskli konumdaki ülkelerden sadece birisidir. Dünyada ilk olarak Uzakdoğu ülkelerinde görülen ve ardından 2005 yılı yaz aylarında Rusya'da görülen kuş gribinin ülkemizde de ortaya çıkabilme ihtimali ilgili herkes tarafından bilinen bir gerçektir. Zaten yetkililer her türlü tedbirin önceden alındığını belirtmektedirler. Hastalığın ülkemizde herhangi başka bir yere bulaşmasının önüne geçmek için alınması gereken birçok tedbir bulunmaktadır. Açıkta kümes hayvancılığı yapılmaması, bütün kümes hayvancılığı yapan kişilerin bu işi ilgili Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından da açıklandığı üzere oldukça steril bir şekilde yapmaları ve hastalığın görüldüğü ülkelerden gelen kafes kuşlarının satın alınmaması ilk genel tedbirler olarak dikkate alınmalıdır. Kümes hayvancılığı yapan kişilerin tavuk, hindi, ördek ve kaz gibi hayvanlarını kapalı ortamlarda beslemeleri, her konuda temizliğe önem vermeleri, kümeslerine girerek hastalığı içeriye ve dışarıya taşıyabilecek olan fare gibi hayvanlarla etkili mücadele yapmaları, kümeslerindeki yem ve sudan istifade eden serçe, ispinoz, baştankara ve kızılgerdan gibi küçük kuşların içeriye girmelerine engel olmaları da gerekmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), virüsün öldürülmesi için tavuk ürünlerinin, yumurta dahil en az 70 derecede pişirilmesi gerektiğini bildirmiştir" dedi.
Gereken her türlü tedbiri almanın ötesinde bu konuda dikkatli ve uyanık olunması gerektiğine de dikkat çeken Doç. Dr. Başkaya, "İnsanlarda görülen gribe çok yakın belirtileri bulunan bu hastalıkta, hastalıktan şüphelenen insanların derhal bir sağlık kuruluşuna müracaat etmeleri gerekmektedir. Kümes hayvanları veya kafes kuşlarında kuş gribine benzer bir belirti tespit edenlerin, durumdan ilgilileri haberdar etmeleri gerekmektedir. Özellikle avcılarımızın yaban kazları ve ördeklerinde sıkça görüldüğü tespit edilen bu hastalığı, 'Bize bir şey olmaz' diyerek, Çernobil olayında ülkemizde hemen her kesimin yaptığı gibi hafife almamalarını öneririz. Doğada hasta veya ölü bir kuş bulan veya görenlerin, bunu el değdirmeden yetkililere ulaştırması veya haberdar etmesi gerekmektedir" diye konuştu.
"TÜRKİYE KUŞLARIN ÖNEMLİ GÖÇ YOLLARI ÜZERİNDE" Başkaya, en yoğun olarak göçmen kuşlar tarafından yayıldığı bilinen bu hastalığın Türkiye'nin başka bölgelerinde de ortaya çıkma ihtimalinin her zaman mevcut olduğunu kaydederek, şunları söyledi:
"Türkiye, bu mevsimde özellikle Avrupa ve Asya'daki kuzey ülkelerinden Afrika'ya göç eden kuşların göç yolu üzerinde bulunmaktadır. Ülkemiz üzerinden göç eden kuşların ana göç yolları; Marmara Bölgesi'nden İstanbul ve Çanakkale Boğazları yoluyla İç Anadolu ve oradan da Amanos Dağları'na ulaşan kuzeybatı-güney göç yolu, Kuzeydoğu Anadolu'da Artvin merkezde olacak şekilde Samsun'dan Kars'a kadar uzanan bir alandan İran-Irak-Suriye sınırına doğru uzanan kuzeydoğu-güney göç yolu ile Karadeniz'den doğrudan güneye Akdeniz ve İran-Irak-Suriye sınırına uzanan kuzey-güney göç yoludur. Sonbaharda kuzeyden güneye yaşanan bu göç, ilkbaharda güneyden kuzeye doğru tersine bir yönde yaşanır. Buradan da anlaşılacağı üzere hastalığı karantina tedbirleriyle bir yerde tutmak oldukça güç görülmektedir. Henüz aşısı bulunmayan bu hastalığa karşı dikkatli olunması şarttır. Erken teşhisin önemli olduğu bu hastalıkta, yayılmanın önlemesi için karantina tedbirleri eksiksiz uygulanmalıdır. Göç yolu üzerindeki ülkemizin diğer birçok bölgelerinin yanı sıra kuşların göç yolu üzerinde bulunan ve bir kısmında zaten bu hastalığın görüldüğü Rusya, Romanya, Bulgaristan, Suriye, İran, Irak, Gürcistan, Ukrayna, İsrail, Ürdün, Mısır, Sudan gibi birçok ülke aşırı risk altındadır. Özellikle dönüş, ters göç yani ilkbahar göçü sırasında ise Almanya, Fransa, Avusturya, Çekoslovakya, İtalya, İsviçre ve İspanya gibi Avrupa ülkeleri de aşırı risk altına gireceklerdir."