Tükenmez kalemler kullanım kolaylığı sayesinde pek çok kişinin ilk tercihidir. Mürekkebinin çabuk kurumaması, her an yazabiliir olması ve bakım gerektirmemesi bu kalemleri diğerlerinden ayırır. Örneğin tahta kalemler gibi silme derdinin olmaması ya da mürekkebinin doldurulması gerekmemesi günlük kullanım açısından son derece uygundur. Tükenmez kalemlerde dikkat çeken bir diğer özellik ise tepesindeki küçük deliktir. Bu deliğin ne işe yaradığı araştırılan konulardan biri olarak öne çıkmaktadır.
Günlük yaşamın her alanında kullanılan tükenmez kalemler basit ve sıradan bir kırtasiye ürünü olarak algılanabilir. Halbuki mühendislik çalışmaları ve güvenlik testlerinin sonucunda bilinçli tasarıma sahiptirler. Bu tür kalemler not alırken, resmi evrak doldururken ya da hızlıca bir şeyler karalarken en fazla tercih edilen kalemlerdir. Tükenmez kalem hakkında en dikkat çekici olan ise kalem kapaklarının ucunda bulunan küçük deliktir.
İlk bakışta önemsiz gibi görünse de detaylarla ilgilenen çoğu insanın aklında çeşitli soru işaretleri oluşturmaktadır. Kimileri bunun mürekkebin kurumasını engellemek için yapıldığını düşünebilir. Kimileri de basıncı dengelemek ya da üretimde daha az plastik kullanmak amacıyla tasarlandığını zanneder. Bu tahminlerin bazıları kısmen doğru olsa da asıl neden ciddi ve hayati bir soruna dayanmaktadır.
Bilhassa çocukların oyun oynarken ya da düşünmeden kalem kapaklarını ağızlarına götürebildiği bilinen bir olaydır. Geçmişte bu tür durumlar ciddi kazalara yol açmıştır. 1970’li ve 1980’li yıllarda pek çok ülkede tükenmez kalem kapaklarının yanlışlıkla yutulması sonucu soluk borusunun tıkanmasıyla oluşan boğulma vakaları rapor edilmiştir. Bu kazaların bazıları ise ölümle sonuçlanmıştır. Bu olayların peş peşe yaşanması hem üreticilerin hem de güvenlik standartlarını belirleyen kurumların dikkatini çekmiştir.
Yapılan araştırmalar sonucunda kalem kapağında bir delik bulunmasının hayati bir fark yaratabileceği ortaya konmuştur. Eğer kapak soluk borusuna kaçarsa bu küçük delik sayesinde hava geçişi sağlanabilir ve kişi tamamen nefessiz kalmaz. Bu düşünce tükenmez kalem tasarımında önemli bir dönüm noktası olmuştur. Bu düşünceden sonra Avrupa ve Amerika’da kırtasiye ürünlerine yönelik yeni güvenlik standartları geliştirilmiştir. Sonuç olarak birçok ülkede delikli kalem kapakları zorunlu hâle getirilmiştir.
Bu küçük deliğin temel amacı boğulma riskini azaltmak olsa da birtakım ek faydaları da bulunmaktadır. Örneğin uçak yolculuklarında ya da yüksek rakımlı bölgelerde kalemin içindeki hava basıncının dengelenmesine yardımcı olabilir. Bazı modellerde mürekkep akışının daha stabil olmasına katkı sağladığı da bilinmektedir. Üreticiler açısından ise az miktarda da olsa plastik tasarrufu yapılmasını sağlamaktadır.