Günlük yaşamın yoğun temposu içerisinde ortaya çıkan halsizlik, unutkanlık ve sinirlilik çoğu zaman strese veya uykusuzluğa bağlanıyor. Ancak bu şikayetlerin altında kansızlık gibi önemli bir sağlık sorunu da yatabilir.
Dr. Rashmi Ardey, kansızlığın yalnızca fiziksel sağlığı değil, zihinsel performansı ve ruh halini de etkileyebildiğine dikkat çekti.
Uzmanlara göre kansızlık yaşayan kişilerde yorgunluk, çabuk sinirlenme ve konsantrasyon güçlüğü görülebilir. Bu durum, kişinin iş hayatındaki verimliliğini ve sosyal ilişkilerini de zorlaştırabilir.

Kansızlık, özellikle kadınlar ve ergenlik dönemindeki kız çocukları açısından önemli bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkıyor.
Dr. Rashmi Ardey'in paylaştığı Hindistan Ulusal Aile Sağlığı Araştırması'nın (NFHS-5, 2019-2021) verilerine göre, 15-49 yaş arasındaki kadınların yüzde 57'sinde, 15-19 yaş grubundaki kız çocuklarının ise yüzde 59,1'inde kansızlık tespit edildi.
Bu oranlar, kansızlığın özellikle kadınlarda erken teşhis ve uygun tedavi gerektiren önemli bir sağlık sorunu olduğunu ortaya koydu.
Kansızlık, kandaki hemoglobin seviyesinin normal değerlerin altına düşmesiyle ortaya çıkıyor. Alyuvarlarda bulunan hemoglobin, oksijenin akciğerlerden vücudun diğer organ ve dokularına taşınmasını sağlıyor.
Hemoglobin seviyesinin düşmesi ise dokulara yeterli oksijen taşınmasını zorlaştırabilir.
Kansızlığın en yaygın nedenleri arasında şunlar bulunuyor:
Uzmanlar, her kansızlık vakasının demir eksikliğinden kaynaklanmadığının altını çizdi. Bu nedenle tedaviye başlanmadan önce altta yatan nedenin belirlenmesi gerekir.

Kansızlık, kişiden kişiye farklı belirtilerle ortaya çıkabilir.
En sık karşılaşılan belirtiler ise şöyle sıralanıyor:
Bu belirtilerin farklı sağlık sorunlarında da görülebileceği unutulmamalı. Kesin tanı için kan tahlili ve hekim değerlendirmesi gerekir.
Kansızlığın etkileri yalnızca yetişkinlerle sınırlı kalmıyor. Çocuklarda ve ergenlerde öğrenme sürecini, derse katılımı ve akademik performansı olumsuz etkileyebilir.
Yetişkinlerde ise sürekli yorgunluk, tahammülsüzlük ve konsantrasyon güçlüğü iş hayatında verim kaybına neden olabilir. Günlük sorumlulukların yerine getirilmesini zorlaştıran bu durum, aile ve sosyal ilişkileri de etkileyebilir.

Kansızlık belirtilerinin görülmesi tek başına tanı koymak için yeterli olmuyor. Uzmanlar, öncelikle tam kan sayımı (hemogram) testi yapılmasını önerdi.
Bu testle kandaki hemoglobin seviyesi ve diğer kan değerleri değerlendirilir.
Sonuçlara göre doktor gerekli görürse şu tetkikleri de isteyebilir:
Bu testler sayesinde kansızlığın nedeni belirlenerek kişiye uygun tedavi planı oluşturulabilir.
Beslenme düzeni, özellikle demir, B12 vitamini ve folat eksikliğine bağlı kansızlığın önlenmesinde önemli rol oynuyor.
Uzmanların önerdiği beslenme alışkanlıkları ise şöyle:
Demir açısından zengin besinler tüketin: Kırmızı et, mercimek, kuru fasulye, nohut, koyu yeşil yapraklı sebzeler, kuruyemişler ve demirle zenginleştirilmiş tahıllar beslenme düzeninde yer alabilir.
B12 vitamini alımına dikkat edin: Et, balık, yumurta, süt ve süt ürünleri B12 vitamini kaynakları arasında bulunuyor. Hayvansal gıda tüketmeyenlerin B12 ile zenginleştirilmiş ürünlere ve olası eksiklikler için hekim değerlendirmesine dikkat etmesi gerekiyor.
Folat içeren besinleri tercih edin: Yeşil yapraklı sebzeler ve baklagiller folat açısından zengin besinler arasında yer alıyor.
***Demir içeren bitkisel besinleri C vitaminiyle birlikte tüketin: ***Limon, guava ve amla gibi C vitamini kaynakları bitkisel besinlerde bulunan demirin emilimini artırabiliyor. Türkiye'de limon, portakal, mandalina ve biber de bu amaçla tercih edilebilir.
***Çay ve kahveyi yemeklerle birlikte tüketmeyin: ***Çay ve kahve, özellikle bitkisel kaynaklı demirin vücut tarafından emilimini azaltabiliyor. Bu nedenle ana öğünlerle aynı anda tüketilmemesi öneriliyor.

Uzmanlar, demir, folik asit veya B12 vitamini takviyelerinin yalnızca ihtiyaç duyulduğunda ve doktor önerisiyle kullanılması gerektiğini vurguladı.
Çünkü her kansızlık vakasında demir eksikliği görülmüyor. Eksikliğin nedeni belirlenmeden bilinçsizce takviye kullanmak doğru bir yaklaşım değil. Kansızlığın altında yatan nedenin tespit edilmesi ve uygun tedavinin uygulanması, hem fiziksel hem de zihinsel sağlığın korunması açısından önem taşıyor.