ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik olarak başlattığı saldırıların ilk gününde, ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney öldürülmüştü. Tahran'daki saldırıda Hamaney'in yanı sıra aile üyeleri ve çok sayıda üst düzey yetkili de hayatını kaybetti.
Ardından İran'da, 40 günlük yas ve 7 günlük resmi tatil ilan edildi.
Uzmanlar Meclisi, 8 Mart 2026’da toplanarak oğlu Mücteba Hamaney'i yeni dini lider olarak seçtiğini resmen açıkladı.
Böylece İran'ın üçüncü dini lideri olan Mücteba Hamaney'e dair daha önce hiç yayınlanmamış görüntü ortaya çıktı.
Mücteba Hamaney'in, ağabeyiyle birlikte babası Ayetullah Ali Hamaney'in Cumhurbaşkanı olduğu dönemde İran-Irak savaşı cephesine gittiği görüntüler paylaşıldı.
1980-1988 yılları arasındaki İran-Irak savaşı sırasında çekilen görüntülerde, henüz 17 yaşındaki Mücteba Hamaney'in cepheye gittiği anlar yer aldı.
O dönemde babası Ali Hamaney, İran'ın Cumhurbaşkanı'ydı.
Görüntüler, Hamaney ailesinin savaş dönemindeki tutumunu ve Mücteba'nın erken yaşta siyasal-askeri sürece dahil olduğunu ortaya koydu.
İran'da seçimle iş başına gelen Cumhurbaşkanı sınırlı yetkilere sahipken 'liderlik makamı', tüm devlet organlarının üzerinde, sahip olduğu anayasal yetkilerle iç ve dış politika konularında son sözü söyleyen merci kabul ediliyor.
Cumhurbaşkanı dahil tüm devlet organlarının üzerinde bir otoriteye sahip ve 'rehber' olarak adlandırılan devlet başkanı, İran Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı olarak iç güvenlik ve dış politika konularında da belirleyici rol oynuyor.
İran lideri, 88 kişiden oluşan ve halk tarafından 8 yılda bir seçilen Uzmanlar Meclisi tarafından seçiliyor
Bu meclise aday kişilerin çoğu lider tarafından belirlenirken Anayasayı Koruyucular Konseyi (AAK) tarafından da onaylanıyor.
AAK'nin uygun görmediği kişiler, Uzmanlar Meclisi seçimlerine katılamıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Mücteba Hamaney'in lider olma ihtimaline karşı açıklamalarda bulunmuştu.
Donald Trump, açıklamalarında şu ifadeleri kullanmıştı:
"İran'da en olası halef Mücteba Hamaney ama bu kabul edilemez. Hamaney'in politikalarını devam ettirecek ve ABD'yi beş yıl sonra yeniden savaşa zorlayacak bir İran lideri istemiyorum."
Mücteba Hüseyni Hamaney 17 Eylül 1969'da Meşhed kentinde doğdu. ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta hava saldırısıyla öldürülen eski İran lideri Ali Hamaney'in ikinci oğlu olan Mücteba Hamaney, 1979 yılında ailesinin Tahran’a taşınmasından sonra dini eğitimine Kum’daki İslam ilimler okulunda devam ederek, ileri düzeyde fıkıh ve usul eğitimi aldı.
Bazı dini otoriteler ve babası tarafından verilen 'harici dersler' şeklinde nitelendirilen 'içtihat dersleri müderrisliği' eğitimi de alan Hamaney, daha sonra bu dersleri okutan kişiler arasında yer aldı. Şii mezhebine göre, İslami ilimlerin en üst seviyesi kabul edilen bu eğitimi alan kimselerin artık kimseyi taklit etmesine gerek görülmüyor ve müçtehit olarak kabul ediliyor.
Mücteba Hamaney, İran-Irak Savaşı sırasında İran'ın silahlı gücü Besic'in gönüllü bir üyesi olarak cephede bulundu.
Resmi bir görevi olmamasına rağmen 2000'lerin ortalarından itibaren hem ulusal hem de uluslararası medyada Mücteba adı daha fazla duyulmaya başlandı.
Bazı analistler, dolaylı etkisine dikkati çekerek, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun bazı komutanlarıyla ilişkileri olduğunu, 2005 ve 2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde rol aldığını ve bazı atamalar ile siyasi koordinasyonlar üzerinde etkili olduğunu ileri sürdü.
Son yıllarda medyada, babasının halefi olarak sıkça gündeme getirilen Mücteba Hamaney’in kamuoyuna yansıyan, kişisel hayatı hakkında sınırlı bilgi var. Mücteba Hamaney, genellikle medyadan uzak bir yaşam sürdü.